“Soms is koffie belangrijker dan groen”

Parkwijk. Als je de naam van deze buurt hoort, denk je toch aan huizen tussen weelderig groen, misschien met een vijver erbij en een romantisch bruggetje. Niets is minder waar. Straat, parkeerplaats, stoep, gevel. Af en toe een boom met een piepkleine boomspiegel. En toch: als je goed kijkt, zie je hier en daar een geveltuintje, bloeiende bloemen rond een afvalcontainer of een beplante boomspiegel. En ook al is niet alles direct van haar hand, de kans is groot dat Tuincoach Lia erbij betrokken was. En Lia bezoeken we vandaag.

Het begon voor Lia eigenlijk heel klein. Een paar tegels eruit, wat planten erin. Geïnspireerd door haar buurvrouw legde ze haar eerste geveltuintje aan. De reacties uit de straat verrasten haar. Mensen bleven staan voor een praatje, vroegen hoe zoiets werkte of begonnen uiteindelijk zelf ook met vergroenen.

“Het belangrijkste is om zoveel mogelijk groen in de wijk te krijgen”, zegt Lia. “Maakt me niet uit hoe.” Terwijl we praten wordt duidelijk hoeveel projecten en contacten er inmiddels met elkaar verbonden zijn geraakt. Voor Lia gaat vergroening zelden alleen over planten. Ze ziet zichzelf niet als iemand die aanbelt om bewoners te overtuigen minder tegels in hun tuin te leggen. Veel liever brengt ze mensen samen rond een idee of project. Een hof vergroenen, een boomspiegel onderhouden of samen tuintjes aanleggen rond afvalcontainers. “Je moet eerst mensen meekrijgen voordat je aan iets begint”, zegt ze. “Dan heb je al een heel stuk gewonnen.”

En precies daarin vond ze ook haar plek als Tuincoach. Niet als expert met een kant-en-klaar plan, maar als iemand die mensen enthousiast maakt en verbinding creëert in de buurt. De Tuincoach-training bracht haar niet alleen nieuwe kennis, maar ook andere mensen die op hun eigen manier met vergroening bezig zijn.

Meer dan alleen een geveltuintje

Wie met Lia door Parkwijk loopt, merkt al snel dat haar ideeën zelden bij één plantvak blijven. Hier een geveltuintje. Daar een boomspiegel. Verderop containertuinen die ooit begonnen als experiment van de gemeente en inmiddels steeds meer navolging krijgen.

Juist die containertuinen zijn misschien wel haar favoriete project. Niet alleen omdat ze de straat groener maken, maar ook omdat bewoners zich meer verantwoordelijk gaan voelen voor hun omgeving. “Mensen vinden het nu bijna schandalig als er weer afval naast de containers staat”, lacht ze.

Ook de jaarlijkse opschoondag groeide onder haar betrokkenheid uit tot iets veel groters dan alleen afval oprapen. Met een stekkenbeurs, informatiestand, een patatkraam, muziek en gesprekken tussen buurtbewoners kreeg het bijna het karakter van een klein buurtfestival. “Verbinding”, zegt Lia zonder aarzelen als we vragen wat vergroening volgens haar met een wijk doet. “Ik zie gewoon dat mensen elkaar meer opzoeken.” “Soms is het gesprek bij een bakkie koffie belangrijker dan het groen”, voegt ze later toe. “En daarna kan je het over insecten en verkoeling hebben.”

Wat is een Tuincoach?
Het Tuincoachprogramma is opgezet door Milieucentrum Utrecht, in opdracht van de gemeente Utrecht. Het doel: bewoners helpen om hun tuin of straat te verduurzamen en vergroenen.

Tuinieren zonder klassieke tuin

Opvallend genoeg heeft Lia zelf niet eens een klassieke tuin. Haar grote dakterras staat vol bakken, potten en bloemen voor bijen en vlinders. Oude teilen en potten krijgen een tweede leven en overal staan nieuwe stekken en ideeën klaar.

Tuinieren in bakken vraagt volgens haar wel een andere manier van denken. Op warme dagen moet er flink water gegeven worden en regenwater opvangen hoort daar inmiddels vanzelfsprekend bij. Zelfs daarin denkt ze alweer verder: hoe kan ze slimmer omgaan met water en zo min mogelijk kraanwater gebruiken?

Ook daarin herken je haar manier van Tuincoach zijn. Niet perfect of af, maar nieuwsgierig, praktisch en altijd in beweging. Het begint te regenen als we vertrekken. Goed voor de bloemen. En daarmee ook goed voor de buurt. En goed voor de buurt dat er iemand als Lia met groen en als Tuincoach bezig is. Groen is toch altijd ook een sociale opknapper.

Hoe vind ik een Tuincoach in mijn buurt?
Makkelijk. Op de website van BuurtNatuur030 vind je de namen en contactgegevens van de Tuincoaches in jouw wijk: Tuincoaches – BuurtNatuur030.

Zelf aan de slag als Tuincoach?
We bieden een paar keer per jaar een opleidingsronde aan. De opleiding bestaat uit twee gratis trainingsdagen op een groene locatie in Utrecht. Interesse? Mail je motivatie, de wijk waarin je woont en wat je zou willen leren naar tuincoach@buurtnatuur030.nl en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.

Lees meer over Tuincoaches

• Harmke van Dam: “Water is de basis van alles”
• Wilma Fokker: “Als tuincoach moet je ook een beetje ondernemer zijn”