We zijn op bezoek bij Tuincoach Wilma op een warme dag in april. Je ziet de lente al overal doorbreken: fris groen, vroege bloeiers, het gezoem van de eerste insecten. Wilma’s huis in een nieuwbouwwijk in De Meern heeft gewoon een huisnummer, maar met de potten voor de deur en de geveltuin weet je eigenlijk meteen waar je moet zijn.
‘Lekker bezig,’ zou je zeggen. Of misschien beter: lekker ondernemend. Want dat is Wilma. Dat was ze altijd al, en dat is ze nog steeds. Vergroenen zit haar duidelijk in het bloed. De lijst van projecten waar ze bij betrokken is, was en nog wil oppakken, is lang. Heel lang. Geveltuinen, tuinadvies, de hagen bij een parkeerplaats, het plein voor haar huis, de aangrenzende wadi. Sommige initiatieven zijn klein en dichtbij, andere vragen meer organisatie en samenwerking in de buurt.
“Je helpt mensen op weg”
Wilma is dus al volop met groen bezig. Dan dringt zich bijna vanzelf de vraag op: wat voegt het Tuincoach-zijn daar nog aan toe? “Ik was sowieso al met groen bezig, dus oppervlakkig voegt het voor mij misschien niet eens zo heel veel toe,” zegt ze eerlijk. “Maar ik vind het juist leuk om onderdeel te zijn van een groep en mijn kennis en ervaring te kunnen delen. En mensen weten je ook makkelijker te vinden met vragen.”
Volgens Wilma is een Tuincoach in de eerste plaats iemand die activeert en adviseert. “Je bent niet uitvoerend,” zegt ze. “Je helpt mensen op weg.” Dat kan een gesprek van een uur zijn, waarin je samen kijkt naar een tuin en naar wat er anders kan. Soms zijn het kleine ingrepen die al verschil maken. “Ik zeg dan: je zou deze lijn wat zachter kunnen maken, of hier wat andere beplanting. En dan gaan mensen er zelf mee aan de slag.”
Tuincoach, wat is dat eigenlijk voor een gewas?
Het Tuincoachprogramma is opgezet door Milieucentrum Utrecht binnen het platform BuurtNatuur030, in opdracht van de gemeente Utrecht. Het doel: bewoners helpen om hun tuin of straat te vergroenen en zo bij te dragen aan een klimaatbestendige stad. Niet met regels van bovenaf, maar met inspiratie, praktische tips en advies van mensen uit de buurt zelf. De Tuincoaches dus.
Duidelijk over wat je doet – en niet doet
De rol van Tuincoach vraagt ook duidelijkheid, vertelt Wilma. “Als iemand een echt ontwerp wil, een beplantingsplan, dan zeg ik: dat kost geld. Maar tips en advies, dat doe ik gewoon.” Wilma is namelijk niet alleen Tuincoach, maar ook opgeleid als tuinontwerper.
Ze merkt dat verwachtingen soms door elkaar lopen. Sommige mensen denken dat een Tuincoach ook uitvoert of bestaande ontwerpen uitwerkt. Dat doet ze niet. Wel kan ze mensen verder helpen door ze door te verwijzen. In die zin sluit het Tuincoach-zijn voor haar naadloos aan op wat ze toch al deed.
Wees proactief
Tuincoach zijn betekent voor haar ook ondernemend zijn: niet wachten tot iemand komt, maar zelf initiatief nemen. “Je moet het eigenlijk ook een beetje verkopen,” zegt ze. Dat is tegelijk ook haar advies aan nieuwe Tuincoaches: wees een beetje een ondernemer. Laat jezelf zien, wees zichtbaar in je buurt. “Je moet mensen bereiken. Dat gebeurt niet vanzelf.”
Vrijwilliger Matthias in gesprek met Wilma. Foto’s door Harrie van Veen.
Wilma lacht er zelf een beetje om, maar het vat haar aanpak goed samen. Afwachten werkt niet. Als je iets wilt veranderen, zul je het zelf in beweging moeten brengen. Tegelijkertijd ziet ze ook wat het oplevert als het wél lukt. “Je leert mensen kennen. Je spreekt elkaar vaker. Het wordt gezelliger in de buurt.”
Voor haar gaat vergroening dus niet alleen over planten, maar ook over verbinding. Over hoe een buurt langzaam een beetje meer buurt wordt. En daarbij hoort ook het plein voor haar huis – haar grootste project op dit moment.
Als we vertrekken, vallen de eerste druppels. Morgen wordt het nog maar twaalf graden. Maar ergens begint het toch alweer te kriebelen in mijn vingers.
Tekst: Matthias
Foto’s: Harrie van Veen
Hoe vind ik een Tuincoach in mijn buurt?
Makkelijk. Op de website van BuurtNatuur030 vind je de namen en contactgegevens van de Tuincoaches in jouw wijk: Tuincoaches – BuurtNatuur030.
Zelf aan de slag als Tuincoach?
We bieden een paar keer per jaar een opleidingsronde aan. De opleiding bestaat uit twee gratis trainingsdagen op een groene locatie in Utrecht. Interesse? Mail je motivatie, de wijk waarin je woont en wat je zou willen leren naar tuincoach@buurtnatuur030.nl en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.
Trainingsdagen 2026
De gratis training bestaat altijd uit twee dagen. Dit jaar:
Lente-editie: vrijdag 22 mei 2026 & vrijdag 5 juni 2026
Herfsteditie: vrijdag 9 oktober 2026 & vrijdag 16 oktober 2026
Meet Je Stad Utrecht blikt terug op de winter: temperatuur en fijnstof