Samen met je buurt Utrecht groener maken

Binnen de gemeente Utrecht zijn er vele initiatieven die helpen om je eigen buurt om te toveren tot een groene oase. Zoals het aanleggen van een geveltuin of een buurttuin. Milieucentrum Utrecht heeft afgesproken met Karen van buurttuin Fransestraat, om haar te vragen naar haar ervaringen met het beheer van zo’n tuin.

Het klimaat verandert. De zomers worden droger met vaker hevige, kortdurende regenbuien. In een grote stad als Utrecht merk je dit. Een stenige omgeving met veel asfalt en tegels laat de regen niet goed wegtrekken in de bodem. Met als gevolg wateroverlast. Bovendien houdt steen de hitte vast op een warme zomerdag. In de stad kan het zomaar 7 graden warmer zijn vergeleken met een groene wijk buiten de stad. (Bron: KNMI) Daarom gaan steeds meer mensen aan de slag met het vergroenen van de stad.

Fleurige boel in de Fransestraat

Wanneer je ’s avonds door de Fransestraat in Utrecht-Oost wandelt heb je grote kans om één van de bewoners druk in het groen bezig te zien. Sinds 2021 beheren de buurtbewoners de groenstroken in de straat. Karen komt aanwandelen met een bakje slakjes in haar hand. “Deze moet ik even verplaatsen”, zegt ze lachend.

De start van de buurtuin
Karen is één van de initiatiefnemers van de buurttuin. Samen met een buurvrouw besloot ze om in 2020 een plan tot vergroening van de straat te maken. De Fransestraat was vroeger een stenige straat met lelijk asfalt vol gaten en prikkelstruiken in smalle groenvakken. “Dit kan anders, mooier en met veel meer diversiteit aan groen in de straat”, dachten Karen en de buurvrouw.

Een zelfgemaakt ontwerp voor de beplanting van de groenvakken werd aan de gemeente Utrecht en woningbouwvereniging Woonin voorgelegd. En via het Initiatievenfonds kreeg de buurttuin budget voor de aanschaf van een variatie aan beplanting en een aantal grote regentonnen. De bewoners tekenden een zelfbeheercontract bij Woonin en gingen gemotiveerd van start.

Groene vingers

Karen vertelt geïnspireerd te zijn door permacultuur. Bij deze methode van tuinieren werk je samen met de natuur en deze vorm is ecologisch duurzaam. Daarnaast is ze nieuwsgierig naar de ontwikkeling van de tuin. Karen zegt: “Ik vind het leuk om te experimenteren, bijvoorbeeld met stekken en snoeien en kom met nieuwe ideeën die ik uitprobeer in de tuin.” De kennis hierover deelt ze graag. Onlangs organiseerde ze een workshop appelbomen enten in de straat waar veel animo voor was. Trots laat ze me de geënte stammetjes zien waar de eerste jonge blaadjes uitgroeien.

In de buurttuin staan veel eetbare planten. “Kijk, deze lindeboom hier, de jonge blaadjes kan je prima in de sla verwerken”, vertelt Karen enthousiast. “En hier staat look-zonder-look, een plant met een uiachtige smaak.” Als we door de straat wandelen wijst Karen op de diversiteit aan begroeiing. Een combinatie van inheemse planten, verschillende soorten bomen en struiken, fruitbomen en struiken, eetbare planten en kruiden en wilde bloemen. Het is begin mei en al het groen groeit als kool.

De straat leeft meer

Iedere laatste zaterdag van de maand probeert Karen met een groepje buurtbewoners af te spreken om gezamenlijk in de tuin te werken. Ze verdeelt de taken onderling of mensen gaan zelf aan de slag. In de buurttuin is afhankelijk van het seizoen altijd wel wat te doen. Snoeien, planten vermeerderen, wieden, water geven, bemesten, noem maar op. “Doordat je buiten bezig bent in de straat maken mensen sneller een praatje, de straat leeft meer”, vertelt Karen. In de straat staat een picknicktafel met daarnaast een kast waar mensen overtollige spullen zoals boeken en kleding in plaatsen. “En kijk, buurtbewoner Barbara heeft vandaag hier dit plantenasiel geplaatst.” We staan voor een gele kar met daarin een aantal plantjes in pot, die op zoek zijn naar een nieuw lapje grond.

Als ik haar vraag naar tips voor aspirant buurttuinders, antwoordt ze resoluut: “Gewoon doen! Trommel een stuk of drie buurtbewoners op met wie je de boel opstart en begin.”

Handige informatie voor vergroeners in de dop

Ben je enthousiast geworden en wil je ook een buurt- of geveltuin beginnen? We hebben een aantal nuttige links voor je verzameld.

BuurtNatuur030
BuurtNatuur030 is een netwerk voor groene buurtinitiatieven in Utrecht. Overweeg je om een gevel- of buurttuin op te starten? Hier vind je een schat aan kennis, informatie en inspiratie. Sluit je ook aan bij de community. BuurtNatuur030 is een initiatief van Milieucentrum Utrecht en Utrecht Natuurlijk.

Geveltuin aanleggen
In Utrecht mag je langs de gevel van je woning of flat een geveltuin aanleggen. Goed voor de opvang van regenwater, de vlinders en de bijen en je buurt knapt ervan op. Lees meer op de website van de gemeente.

Geveltuinburendag
Tegels eruit, groen erin. Geef je op en ontvang met je buren het gratis geveltuinen-doe-het-zelf-pakket. Dit jaar zijn er nog drie burendagen; 25 mei (aanmelding gesloten), 7 september (aanmelden tot 7 augustus) en 28 september (aanmelden tot 28 augustus).

Groene buurtbon
De groene buurtbon helpt mensen in de provincie Utrecht bij het vergroenen van hun buurt of wijk. Wil jij meer planten en bloemen in je omgeving? Vraag dan de bon van 500 of 1000 euro aan. Kijk op de website voor de spelregels.

Initiatievenfonds gemeente Utrecht
Dit fonds steunt grote en kleine initiatieven in Utrecht, zoals het opknappen van een pleintje of het aanleggen van een buurttuin.

Tegeltaxi
Vervang je tegels voor groen en laat overbodige tegels gratis ophalen door de tegeltaxi.

NK Tegelwippen
Van maart tot en met oktober vervangt Utrecht zoveel mogelijk tegels voor groen. Geef de aantallen door op de website. Ook de tegels die met de tegeltaxi opgehaald worden tellen mee voor het NK Tegelwippen. Maak Utrecht tegelwip-kampioen van Nederland!

_{Artikel: Sandra Röling
Foto’s: Sandra Röling, Maria Snoek, NK Tegelwippen}