Wilde Stadscafé Verkiezingsdebat: biodiversiteit

Hoe moet of kan Utrecht zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals hoog water en hoge temperaturen? Over deze vraag ging deel 3 van het Wilde Stadscafé Verkiezingsdebat.

Het Wilde Stadscafé Verkiezingsdebat werd georganiseerd op 25 februari door GroenmoetjeDoen!, Utrecht Natuurlijk, Milieudefensie Utrecht en Milieucentrum Utrecht en vond plaats in de bibliotheek Neude.

Inleider van het derde subdebat is Dorinne Raaimakers, programmamanager biodiversiteit aan de Universiteit Utrecht. Zij heeft aan Manus, een broertje van ChatGPT, gevraagd om een toekomstig Utrecht te ontwerpen als er zo veel mogelijk ruimte gebruikt kan worden voor klimaatadaptatie.

Het resultaat: Utrecht is onherkenbaar geworden. De stad wordt bijna geheel gevuld met waterberging en overstromingsopvang, huizen op palen met daaronder water, hittestressreducties door groene daken en brede lanen, windmolens langs de randen van de stad… Raaimakers: “En de Domtoren wilde Manus behouden.”

Een tweede experiment met maximale ruimte voor biodiversiteit in Utrecht levert eenzelfde beeld op: een onherkenbaar Utrecht. Raaimakers: “Er is voor mij één groot verschil tussen klimaatadaptatie en biodiversiteit. Klimaatadaptatie is meer engineeren, dat zijn dingen die je bedenkt, schetst, ontwerpt en aanbrengt in het landschap, biodiversiteit ís het landschap.”

Na Manus toont Raaimakers een tabelletje waaruit blijkt dat de totale oppervlakte groen in Utrecht tussen 2019 en 2024 is verminderd, terwijl er wel meer mensen bij zijn gekomen. “Grosso modo is er dus per inwoner minder groen aanwezig.”

Biodiversiteit heeft meer prioriteit dan klimaatadaptatie, reageert moderator Elisabeth van den Hoogen op de presentatie van Raaimakers. Maar de kandidaat-raadsleden vinden de stellingen eigenlijk wat verwarrend. Alsof het om een tegenstelling gaat, de natuur die zelf de gevolgen van klimaatverandering opvangt, of techniek die dat voor ons zou moeten doen. Het is en-en, zegt Jacobine Kool van VOLT.

Het Wilde Stadscafé Verkiezingsdebat. Foto: Harrie van Veen.

Ook Melanie Pieper van Student en Starter ziet geen tegenstelling: “Probeer het in eerste instantie biodivers te doen, probeer die wateropvang natuurlijk te doen. Als dat niet lukt, kun je kijken naar de engineering-kant, maar een voorkeur voor biodiversiteit. Dat helpt tegen klimaatopwarming, tegen hittestress, dat helpt bij het opvangen van water.”

Kirsten Alblas, ChristenUnie: “Het is een valse tegenstelling, wat Jacobine ook al zei. Ik wil ook niet altijd dat klimaatadaptatie altijd om techniek gaat. Daar wordt heel vaak naar gekeken. Maar je hebt ook natuurgebaseerde oplossingen. De wadi’s die Jacoline noemde, gaan nog niet overal goed. Als ik van Overvecht naar de stad fiets, dan kom ik wadi’s tegen waar het eerste jaar niet zo heel veel te zien was, maar elk jaar zie ik nieuwe bloemen en een bredere biodiversiteit. Daar word ik heel blij van, van die wadi’s die heel biodivers zijn. Dat is één voorbeeld waar je dit hand in hand kan laten gaan. Bomen met grote boomkronen zorgen voor schaduw, wat hittestress tegengaat. Het moet hand in hand gaan en volgens mij kan dat ook.”

Anne Sasbrink, Partij voor de Dieren: “Ik denk dat je de klimaatcrisis en de biodiversiteitscrisis hand in hand moet oplossen. Ik vond de stelling vooraf al… Alles wat goed is voor biodiversiteit helpt voor klimaatadaptatie. We hebben nu een pilot maaibeleid samen met de vlinderstichting. Als Partij van de Dieren zeggen we: laat die pilot los en ga dat gewoon overal doen. Pak overal waar je moet maaien het meest biodiverse beheer aan.”

Sasbrink noemt ook de stoepplantjes als eenvoudig middel om meer biodiversiteit te creëren in de stad. Stoepplantjes trekken immers insecten aan. Gewoon laten staan dus, maar dat gebeurt volgens Sasbrink niet, want te duur. “Het kost blijkbaar elke maand meer geld om stoepplantjes te laten staan dan om ze weg te branden. Dat is dus gewoon een keuze van de gemeente hoe we ons openbaar groen beheren. Als we elke keer biodiversiteit bovenaan zetten waarom we bepaalde dingen doen, dan helpen we zowel de biodiversiteitscrisis, maar gaan we ook de klimaatadaptie helpen.”