Goed nieuws voor liefhebbers van plantaardig eten: sinds een paar maanden kun je bij het café van het Centraal Museum Utrecht terecht voor een smaakvolle lunch die er ook nog eens geweldig uitziet. Horecamanager Maurice van Elteren neemt ons mee de keuken in en vertelt meer over duurzaamheid binnen het museum.
Het Museumcafé van het Centraal Museum aan de Agnietenstraat is niet voor niets opgenomen in onze duurzame stadsgids duurzamer030.nl. Bezoekers kunnen er ook zonder museumticket terecht voor een lunch of kop koffie. Daarnaast speelt duurzaamheid al jarenlang een belangrijke rol binnen het museum en het café.
Van vlees naar vegan
Het idee voor een volledig veganistische menukaart is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Een aantal jaar geleden besloten ze al over te stappen op een volledig vegetarische menukaart. Maurice: “Voorheen hadden we nog altijd één vleesgerecht op de kaart, maar daar zijn we naarmate de tijd van afgestapt.” Het Centraal Museum Utrecht houdt zich bezig met duurzaamheid en doelen die bijdragen aan een lagere footprint, maar ook met de vraag hoe ze zich kunnen onderscheiden van andere musea.
Bij het Museumcafé passen ze bij iedere tentoonstelling de menukaart aan, zodat die aansluit bij het overkoepelende thema. “Bij de vorige tentoonstelling, ‘Getekend, de Natuur’, vonden we het een logische keuze om alles veganistisch te maken.” De tentoonstelling draaide onder meer om de relatie tussen mens en natuur en de impact van ons gedrag op de aarde. Een volledig plantaardig menu sloot dan ook goed aan bij het thema van de tentoonstelling.

Wat is de grootste uitdaging van het plantaardige menu?
“De menukaart op zichzelf niet, mensen zien de broodjes staan en bestellen dat ook gewoon”, vertelt Maurice. De grootste uitdaging zit volgens hem vooral in de koffie. “Het probleem nu is vooral de melk die plantaardig is. Veel gasten hebben behoefte aan een ‘ouderwetse’ cappuccino met koemelk.”
Om de drempel laag te houden, gebruiken ze bij het café zo veel mogelijk vertrouwde termen op de kaart. “Bij de menukaart valt het ook minder op, omdat wij ook de woorden gebruiken die de bezoekers al kennen. Zoals feta en kaas, maar wel met een V’tje van vegan. We krijgen veel positieve reacties, ook van mensen die bij aanvang sceptisch zijn. Mensen worden verrast door de smaakcombinaties en goede ingrediënten.” Ze werken blijven aan het verbeteren van hun aanbod. “Waar we eerst met name vleesvervangers gebruikten, zijn we nu al voor 90 procent gaan koken met groenten. Daarnaast kunnen we op deze manier ook met lokale en Nederlandse producten werken, dat maakt het leuker en nog duurzamer.”

Blijft het Museumcafé veganistisch?
“We zitten eigenlijk nog in de testfase”, vertelt Maurice. Tijdens de tentoonstelling ‘Getekend, de Natuur’ kwamen veel bezoekers bewust af op het thema duurzaamheid. Als dat bezoekers aanspreekt is een plantaardig aanbod in het Museumcafé zowel een logische als toegankelijke keuze. De huidige tentoonstelling speelt niet in op dat thema. Een oude kunsttentoonstelling in het museum trekt traditiegetrouw een iets andere doelgroep aan. “Voor deze doelgroep is plantaardig eten minder vanzelfsprekend Des te leuker is het dat we juist nu van deze doelgroep veel positieve reacties krijgen op ons aanbod.” De plantaardige toekomst ziet er volgens Maurice rooskleurig uit, al is er nog geen definitief besluit over genomen.
Daarnaast merkt de horecamanager dat het soms juist helpt om niet direct de nadruk te leggen op het veganistische karakter van de gerechten. Bezoekers laten zich dan verrassen door de smaak. “Achteraf vinden ze het fantastisch. Als ze het vooraf hadden geweten, waren ze misschien niet naar het café gegaan.”
Voelt dat voor gasten niet alsof ze op het verkeerde been worden gezet?
Volgens Maurice is dat niet de reactie die het museum doorgaans krijgt. “Mensen komen hier in aanraking met iets waar ze misschien zelf niet voor zouden kiezen. Ze leren daarvan en verleggen hun eigen grenzen, zonder dat we dat heel expliciet maken. Je kunt hier zien én proeven dat we met de toekomst bezig zijn en ons daar actief voor inzetten.”
De veganistische gerechten zijn slechts een onderdeel van de bredere duurzaamheidsaanpak binnen het museum. Zo werkt het Centraal Museum samen met Oscar Circulair. Sinaasappelschillen, koffiedik en etensresten worden ingezameld en verwerkt tot nieuwe grondstoffen. Ook bij het gebouw is rekening gehouden met duurzaamheid, onder meer met zonnepanelen, zonneboilers en verschillende soorten isolerend glas.
Meer dan alleen een Museumcafé
Niet veel Utrechters weten dat het Museumcafé vrij te bezoeken is en een mooi terras heeft. Daarom wordt er gewerkt aan een marketingplan om het café en terras beter op de kaart te zetten. “We werken momenteel aan een marketingplan om het terras en het café bekender te maken onder de Utrechters. Het is echt een verborgen parel.” Volgens Maurice levert dat niet alleen meer bezoekers op voor het café, maar verlaagt het ook de drempel om het museum binnen te stappen. “Omdat mensen hier naartoe komen voor het terras, zien ze ook het museum. Dat is eigenlijk een win-winsituatie.” Bovendien draagt iedere bestelling bij aan het museum. “Met elke euro die je hier besteedt, draag je bij aan het voortbestaan van het museum en daarmee dus met kunst en cultuur van en voor de stad Utrecht, belangrijk voor nu én voor de toekomst”
Kom langs!
- Je vindt het Museumcafé bij het Centraal Museum, Agnietenstraat 1
- Het Museumcafé is open van dinsdag t/m zondag van 10:30 tot 17:00 uur
- Meer duurzame eetgelegenheden in Utrecht ontdekken? Kijk eens onder Eten & Drinken op Duurzamer030!
Tekst: Judith
Foto’s: Centraal Museum



Zaterdag 4 juli: Peuken rapen in Lunetten