Met het project Meet Je Stad brengt Milieucentrum Utrecht samen met inwoners van onze stad klimaatverandering in kaart. Na elk seizoen blikken we terug. We kijken nu dus naar afgelopen zomer!
Allereerst delen we de kengetallen van onze metingen, vervolgens vind je een heatmapkalender met de gemiddelde temperatuur per dag. In de ridgeline-plot zie je de spreiding van de gemeten dagtemperatuur per maand. We sluiten af met de vraag of de zonsverduistering van 12 augustus effect heeft gehad op de gemeten temperatuur die dag.
In de bovenstaande afbeelding zie je een heatmapkalender van de gemiddelde dagtemperatuur van de afgelopen zomer. Hoe roder de kleur van het vakje, hoe warmer het gemiddeld was op die dag. Duidelijk te zien is de forse en langdurige hittegolf die in juni over Europa trok. Juli en augustus zien daarentegen afwisselend warme en hete dagen.
Deze ridgeline-plot toont de spreiding van gemiddelde dagtemperaturen van de afgelopen zomer. Hoe hoger de ‘berg’ boven een temperatuurwaarde, hoe vaker deze in die maand voorkwam. Algeheel zien we dat juli en augustus veel warme dagen hadden met vrij weinig spreiding. Tegelijkertijd heeft juni een grote spreiding: Hier kwamen zowel frisse, alsook erg hete dagen voor.
Zonsverduistering
Op 12 augustus 2026 was er een zonsverduistering. Deze duurde van 19:16 tot 21:03 uur, met om 20:11 het hoogtepunt. Je kunt je afvragen of dat effect heeft gehad op de gemeten temperatuur. Omdat de maan tijdens de zonsverduistering bijna al het zonlicht blokkeert, kan de temperatuur tot enkele graden dalen bij een volledige zonsverduistering. Zo daalde de temperatuur in Amerika tijdens de totale zonsverduistering op 21 augustus 2017 maar liefst 4,5 graden Celsius op het hoogtepunt. Bij een gedeeltelijke zonsverduistering zoals in Nederland is het effect natuurlijk kleiner – tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering in het Verenigd Koninkrijk op 20 maart 2015 daalde de temperatuur 0,63 tot 0,83 graden Celsius. Laten we nu kijken of we deze temperatuurdaling ook terugvinden in onze kastjes:
We zien hier dat bij alle kastjes de temperatuur rond de zonverduistering daalt, maar daarna niet meer terug omhoogkomt. Het lijkt er dus op dat de daling minder te maken heeft met de zonsverduistering, en meer met het feit dat het avond is. Een andere verklaring voor het ontbreken van een dip kan zijn dat de hitte langer blijft hangen in een stad. Om dit verder uit te sluiten kunnen we kijken naar het kastje van KNMI, wat in de Bilt hangt op een weiland. Ook hier daalt de temperatuur en komt deze niet meer terug omhoog. Aan enkel de stad lijkt het dus niet te liggen.
Het lijkt er dus op dat we de invloed van de zonsverduistering op de temperatuur niet kunnen terugvinden in onze data. Daarvoor kunnen een aantal verklaringen zijn:
- De zonsverduistering duurt te kort om een wezenlijk verschil te maken.
- Doordat de zonsverduistering aan het eind van de dag plaatsvindt is de temperatuur al lager en staat de zon laag aan de hemel.
Tot de volgende seizoensrapportage!
Lees hier meer over ons project Meet Je Stad.
Bannerfoto: Harrie van Veen
Kom naar het Wilde Stadscafé: Vergroening van Droom naar Daad